อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง อำเภอที่ไม่ได้อยู่ห่างไกลจากอำเภอเมืองลำปาง แค่เดินทางผ่านอำเภอเกาะคา จะถึงอำเภอเสริมงามในไม่ช้า ​ เมืองแห่งนี้มีประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจหลายประการ ทั้งการก่อร่างสร้างเมืองจากกลุ่มชาติพันธุ์ “ลั๊วะ” หรือประวัติศาสตร์อีกกระแสที่ว่ากลุ่มชาติพันธุ์ “ยอง” หรือ “ลื้อ” อาศัยอยู่มาก่อน แต่ด้วยการร่วมมือกันของผู้คนส่งผลให้ “เมืองเสริม” ก่อตั้งขึ้น สำหรับชื่อเมืองเสริมนั้น มาจากการที่เมืองมีแม่น้ำเสริมไหลผ่านพื้นที่ อันเป็นหนึ่งในสี่แม่น้ำที่ประกอบด้วย แม่น้ำเสริม, แม่น้ำเลียง, แม่น้ำลา และแม่น้ำต๋ำ
.
ส่วนการปกครองพื้นที่ ช่วงแรกด้วยเมืองมีขนาดเล็ก ถูกจัดวางการปกครองเป็นตำบล ต่อมามีการขยับขยายเป็นกิ่งอำเภอเสริมงาม อำเภอเกาะคา เวลาถัดมามีพระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเสริมงาม ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการโดยหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ​ ยกระดับเป็นอำเภอเสริมงามอย่างสมบูรณ์ เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2518 ​ ด้วยเหตุผลที่ว่า ท้องที่มีขนาดกว้างขวาง มีชุมชนและชุมนุมการค้าหนาแน่น มีสภาพเจริญขึ้นกว่าเดิมมาก สมควรยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอ
.
ปัจจุบันอำเภอเสริมงามมีการแบ่งเขตการปกครองเป็น 4 ตำบล คือ ตำบลทุ่งงาม, ตำบลเสริมขวา, ตำบลเสริมซ้าย และตำบลเสริมกลาง ​ มีประชากรประมาณ 32,774 คน มีขนาดพื้นที่กว่า 394,829 ไร่
.
อ่าน อำเภอเสริมงาม: ประวัติศาสตร์การต่อสู้ การเปลี่ยนแปลง และการพัฒนาเมือง ได้ที่ lannernews.com/29012567-01/
.
เมื่อถึงจุดหมาย ณ บ้านแม่เลียง ตำบลเสริมขวา อำเภอเสริมงาม คำบอกเล่าของประชาชนในพื้นที่ต่อประวัติศาสตร์แห่งการต่อสู้ ส่งผลให้เรารู้สึกตื่นเต้นขึ้นทันที เรื่องเล่าของการต่อสู้ของประชาชนในยุคสมัยที่การเมืองไทยมีความเร่าร้อน ความหวาดกลัว “คอมมิวนิสต์” ที่แพร่กระจายอย่างรวดเร็ว หลังจากกัมพูชา, ลาว และเวียดนามเปลี่ยนแปลงการปกครอง พื้นที่ห่างไกลศูนย์กลางของประเทศหรือศูนย์กลางของจังหวัดลำปาง อย่างอำเภอเสริมงาม กลายสภาพเป็นจุดหมายปลายทางของเรื่องราวเหล่านี้ได้อย่างไร
.
หากย้อนไปด้วยข้อมูลทางประวัติศาสตร์ รัฐไทยมีการออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับคอมมิวนิสต์ครั้งแรก ชื่อว่า “พระราชบัญญัติว่าด้วยคอมมิวนิสต์ 2476” โดยอธิบาย “ลัทธิคอมมิวนิสต์” ว่า ลัทธิใด ๆ ซึ่งสนับสนุนส่งเสริมการรวมกรรมสิทธิ์ที่ดินหรือรวมการอุตสาหกรรม หรือรวมทุน หรือรวมแรงงานเข้าเป็นของรัฐบาล”
.
เรื่องราวของเหมืองแร่แม่เลียง มีการบันทึกบรรยายถึงเหตุการณ์ไว้ว่า เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2518 กรณีนักศึกษาและประชาชนปิดล้อมเหมืองแร่ของ บริษัท แร่แม่เลียง จำกัด บ้านแม่เลียง ตำบลเสริมขวา อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง เรียกร้องให้มีการปิดกิจการ เป็นเหตุให้มีการปะทะกัน กระทั่งประชาชนถึงแก่ความตายจำนวน 15 คนและบาดเจ็บอีกหลายคน
.
สำหรับบริษัท แร่แม่เลียง จำกัด หรือ Mae Liang Mining CO,LTD จดทะเบียนเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2513 ปัจจุบันมีสถานภาพกิจการร้างมาตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2546 มีวัตถุประสงค์เพื่อการทำเหมืองแร่ทุกชนิดที่รัฐบาลอนุญาตให้ทำได้ตามกฎหมาย
.
“บ้านแม่เลียงในอดีตเคยมีประวัติศาสตร์การต่อสู้คัดค้านเหมืองแร่เพื่อปกป้องผืนป่าและพื้นที่ทำกินของชาวบ้าน ซึ่งเราได้เห็นและมีบทเรียนเรื่องผลกระทบต่าง ๆ มาแล้ว แน่นอนว่าการทำเหมืองแร่ย่อมมีทั้งข้อดีและข้อเสีย แต่สำหรับชาวบ้านที่นี่ที่ไม่ได้มีแค่บ้านแม่เลียง แต่ยังหมายถึงหมู่บ้านอื่น ๆ หรืออาจหมายถึงลำปางทั้งจังหวัด การพัฒนาที่จะเกิดขึ้นจากการทำเหมืองแร่ ไม่ว่าจะเป็นการจ้างงานคนในพื้นที่ การเข้าถึงสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน การคมนาคมขนส่ง การจัดตั้งกองทุนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต และประเด็นอื่น ๆ เมื่อเทียบกับผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมแล้วก็ต้องพิจารณาอย่างถี่ถ้วนด้วยว่า การพัฒนาที่เข้ามาจะคุ้มกันกับวิถีชีวิตปัจจุบันและอนาคตของชาวบ้านหรือไม่”
.
ยังพบข้อมูลคาดการณ์แนวโน้มของอำเภอเสริมงามว่า ลักษณะความเป็นอยู่ยังคงเป็นพื้นที่ชนบท เป็นสังคมที่มีความเติบโตทางเศรษฐกิจค่อนข้างน้อย การประกอบอาชีพของคนในชุมชนยังเป็นวิถีเกษตรกรรม ยังไม่มีความเจริญทางเศรษฐกิจและสาธารณูปโภคพื้นฐาน ยังคงต้องพึ่งพาทรัพยากรทางธรรมชาติ ส่งผลให้เกิดสภาพสังคมแบบกึ่งเมืองกึ่งชนบท เกิดการกำหนดทิศทางของเมืองด้วยสโลแกน “เสริม เมือง ให้งาม”