ประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาท้องถิ่น วัดพระธาตุดอยพระฌาน อ.แม่ทะ จ.ลำปาง
พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของพื้นที่
ยุคก่อนการบันทึก (ความเชื่อดั้งเดิม): พื้นที่บนยอดดอยพระฌานเดิมเป็นซากปรักหักพังที่ชาวบ้านในพื้นที่เชื่อว่าเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์และมีเรื่องราวลี้ลับ สะท้อนให้เห็นถึงความเคารพต่อธรรมชาติและสถานที่ของคนในอดีต
พ.ศ. 2445 (จุดเริ่มต้นทางรูปธรรม): มีการริเริ่มก่อสร้างองค์พระธาตุขึ้นบนยอดเขาเป็นครั้งแรก ถือเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นแรกที่แสดงถึงการเข้ามาตั้งรกร้างศาสนสถาน
พ.ศ. 2496 (ยุคบูรณะและศูนย์รวมจิตใจ): หลวงพ่อปัญญา (อดีตเจ้าอาวาสวัดนาคตหลวง) เป็นผู้นำชุมชนในการบูรณะองค์พระธาตุ แสดงให้เห็นถึงบทบาทของพระสงฆ์ในการเป็นผู้นำทางจิตใจและการรวมพลังของมวลชนในท้องถิ่น
พ.ศ. 2551 - ปัจจุบัน (ยุคฟื้นฟูและร่วมสมัย): พระอาจารย์พรชัย อัคควังโส ได้เข้ามาบูรณะพื้นที่ที่เคยถูกปล่อยให้รกร้าง พลิกฟื้นจนกลายเป็นศาสนสถานและแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดลำปาง